Posted in Current News, Many More, Motivational

अब नेपालको पनि आफ्नै स्याटेलाइट


काठमाडौं । सरकारले अन्तरिक्षमा आफ्नै स्याटलाइट राख्नका प्रकृया सुरु गरेको छ । दूरसञ्चार क्षेत्रको नियामक निकाय नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले स्याटलाइट राख्न विश्वव्यापी आशयपत्र माग गरेको छ । प्राधिकरणले ४५ दिने सूचना प्रकाशित गर्दै स्याटलाइटसम्बन्धी काम गर्ने अन्तरराष्ट्रिय संस्थाहरूसँग प्रस्ताव मागेको हो । 

यसअघि पनि नेपालले अन्तरिक्षमा आफ्नै स्याटलाइट राख्नेसम्बन्धमा गरिएका अध्ययनहरू कार्यान्वयन हुन नसकेपछि अब अन्तरराष्ट्रिय कम्पनीसँगको साझेदारीमा राख्ने तयारी भएको हो ।

 

अन्तरराष्ट्रिय टेलिकम्युनिकेसन युनियन (आईटीयू)ले अन्तरिक्षमा नेपालका लागि सन् १९८४ मा ५० डिग्री पूर्वी र १२३.३ डिग्री पूर्वी अर्बिटल स्लट छुट्याएको थियो । प्राधिकरणले अन्तरराष्ट्रिय फर्महरूलाई यो क्षेत्र ‘लन्च’ गर्नका लागि बोलपत्र पेश गर्न आह्वान गरेको छ ।

 

स्याटलाइट प्रक्षेपणपछि त्यसको मर्मतसमेत छनोट हुने कम्पनीले नै गर्नुपर्ने प्राधिकरणले जनाएको छ । पहिलो चरणमा सम्पूर्ण सूचनासहितको प्राइमरी सूचना माग गरिने प्रवक्ता मीनप्रसाद अर्यालले बताए । ४५ दिन नाघेपछि छनोट भएका कम्पनीहरूबाट दोस्रो चरणको बोलपत्र माग गर्ने उनले बताएका छन् ।

 

प्राधिकरणले स्याटलाइट स्थापना र सञ्चालन गर्ने मोडालिटी, खर्च र कानुनी तथा व्यावहारिक पक्षको सुझावसमेत प्रस्तावमा समेट्न भनेको छ । केही अन्तरराष्ट्रिय कम्पनीहरूले नेपाललाई उपलब्ध स्याटलाइट प्रयोगमा ल्याउन वर्षौंदेखि चासो राख्दै आएका छन् ।

 

स्याटलाइटका लागि सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयले एक विज्ञ टोली गठन गरेर ड्राफ्ट तयार गरेको थियो । सोही ड्राफ्टबमोजिम प्राधिकरणले बोलपत्र मागेको हो । यससम्बन्धी सवै विषय र निर्णय गर्ने अधिकार भने सरकारमा रहने जनाइएको छ ।

 

अहिले नेपालले स्याटेलाइट ब्यान्डविथ प्रयोग गरेबापत वार्षिक करिब ४ अर्ब रुपैयाँ खर्च गर्दै आएको छ । स्याटलाइट स्थापना भएपछि नेपालबाट बिदेसिने रकम स्वदेशमै उपयोग गर्न सकिनेछ ।
यसअघि सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयका सहसचिव नारायण सञ्जेलको संयोजकत्वमा गठित पाँच सदस्यीय समितिले नेपालको आफ्नै स्याटलाइट राख्ने सम्बन्धमा अध्ययन गरेको थियो ।

 

उक्त अध्ययनले नेपाललाई उपलब्ध गराएको स्याटलाइटको स्थान देशान्तर उपयुक्त नभएको र खर्चका हिसाबले अत्यन्तै महँगो पर्ने ठहर गर्दै उपयुक्त स्थान माग गर्ने सुझावसहितको प्रतिवेदन तत्कालीन सञ्चारमन्त्री माधव पौडेललाई बुझाएको थियो ।

 

वर्षेनी बढ्दै गएका टेलिकम कम्पनीका नयाँ सेवा, टेलिभिजन र डाइरेक्ट टु होम (डीटीएच) सँगै मुद्रा बिदेसिने क्रम बढेपछि सरकारको ध्यान स्याटलाइटतर्फ तानिएको हो ।

 

नेपालमा हालसम्म चाइना स्याट, चाइना स्टार (चीन), एपस्टार, एसिया स्याट (हङकङ) थाइकम स्याट (थाइल्याण्ड), सिंगापुर एयरटेल (सिंगापुर), भारतीय एयरटेल (भारत) प्रयोगमा छन् ।

 

भ्वाइस अपरेटरहरूको हकमा नियामक निकाय नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण भए पनि प्रसारणतर्फ भने नेपाली कम्पनी स्वयंले विदशी कम्पनीसँग सम्झौता गर्ने गरेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

 

नेपालका धेरैजसो टेलिभिजनले थाइकम स्याट प्रयोग गरेका छन् । थाइकम अन्य स्याटेलाइट भन्दा केही महँगो भए पनि व्यापारिक रूपमा सहज भएकोले यसमा बढी आकर्षण छ । आजको कारोबार दैनिकमा समाचार छ ।

Advertisements

Author:

Chakrapani Bhandari (Chakra Jwala), Freelance Writer and a Scientific Blogger. B.Sc. Microbiology, Amrit Science College, Tribhuvan University Kathmandu Nepal. Email: chakra.jwala@gmail.com Website: www.chakrapanibhandari.com.np

One thought on “अब नेपालको पनि आफ्नै स्याटेलाइट

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s