Posted in विषयगत, Many More

नेपालको राजनीतिक विभाजन :•

नेपालको राजनीतिक विभाजन :•

Image result for loksewa
नेपालको राजनीतिक विभाजन भनेको मुलुकलाई हरेक क्षेत्रमा समानुपातिक विकासको लागि राज्यलाई प्रदेश, प्रान्त, अञ्चल, जिल्ला, नगर, ईलाका, गाऊँ,आदिमा समग्र मुलुकलाई पुर्व पश्चिम देखि लिएर उत्तर दक्षिण सम्म हिमाल देखि तराई सम्म विभाजन गरी देश विकास तथा प्रशासनिक विकेन्द्रीकरणको निति अनुरूप सासन ब्यवस्थालाई सुगमता ल्याउन किरात कालदेखि भिमसेन थापाले 39 जिल्लामा राणा कालमा 35 जिल्ला र वि स 2018 वैशाख 1 मा 14 अञ्चल 75 जिल्ला वि स 2029 असार 13 मा 4 विकासक्षेत्र वि स 2037 असोज 26 मा 5 बिकासक्षेत्र र नेपालको संविधान 2072 जारि पछि 7 प्रदेश तथा प्रान्तीय सरकारमा विभाजन गरि नेपालको राजनीतिक विभाजन गरिएको छ

राजनीतिक विभाजनका आधार :•

-धरातलीय स्वरूप
-जनसंख्या अवस्थिति जनघनत्व
-उपलव्ध प्राकृतिक स्रोतसाधन
-सामाजिक संरचना र रहनसहन
-जनताको आयस्रोत र अर्थतन्त्र
-भौगोलिक अखण्डता र सुगमता
-पुर्वाधार उपलब्धता को अवस्था

राजनीतिक विभाजनको विशेषताहरू:•

-प्रान्तीय सन्तुलनमा जोड
-भौगोलिक अखण्डता सम्वोधन गरि प्रदेश निर्माण
-समान भाषा धर्म वासिन्दाको लागि छुट्टै प्रदेश निर्माण जस्तै (प्रदेश नं 2)
-अत्यन्त सुगम र अत्यन्त दुर्गम जिल्ला एउटै प्रदेशमा समावेश जस्तै (काठमाडौ- रसुवा, सुर्खेत -डोल्पा )
-भुगोल जनसंख्यालाई आधारमानि संरचना बनाईएको
-सुशासनमा केन्द्रित कानुनि पहिचान झल्केको
-सन्तुलित विकासको अवधारणामा प्रेरित
-महादेश र जनादेश सम्वोधन हुनेगरि प्रदेशनिर्माण जस्तै (प्रदेश नं 7)

राजनीतिक विभाजनको महत्व

-दन्द र विविधता ब्यवस्थापन गर्ने
-समग्र मुलुकको समानुपातिक एंव सन्तुलित विकास गर्न
-स्थानीय स्रोत साधनको परिचालन गर्न
-राज्यको उपस्थिति सर्वत्र जनाउन
-जनसहभागिता गराई मुलुक विकास कार्यलाई सार्थक बनाउन
-स्रोत साधनको न्यायोचित वितरण गर्न
-सामाजिक न्यायको आधारमा विकासको प्रतिफल हरेक जनता समक्ष पुर्र्याउन
-सेवा प्रवाहलाई गुणस्तरीय छिटो छरितो वनाउन तथा राष्ट्रिय एकतालाई सुदृढगर्न
-जनताले आफ्नो सासन आफै वनाउन /सञ्चालन गर्न🤓

Advertisements

Author:

Chakrapani Bhandari (Chakra Jwala), Freelance Writer and a Scientific Blogger. B.Sc. Microbiology, Amrit Science College, Tribhuvan University Kathmandu Nepal. Email: chakra.jwala@gmail.com Website: www.chakrapanibhandari.com.np

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s