Posted in Health/wellness, Many More

रक्तदानसँग जोडिएका केहि महत्वपूर्ण तथ्यहरु

‘रक्तदान, जीवनदान ।’ अर्थात यो पुण्यको काम हो । अर्को यर्थाथ के पनि हो भने, रगत दिएर हाम्रो शरीरले केहि गुमाउँदैन । रगत दिदैमा शरीरलाई हानी हुँदैन । बरु फाइदा छ । अध्ययनहरुमा पाइएको छ कि, रक्तदान गर्दा कतिपय रोग लाग्न पाउँदैन । यसले हृदयघात, मधुमेह, क्यान्सरको जोखिम कम गर्छ । कोलोस्टोर तथा आइरनको मात्रा नियन्त्रण हुन्छ ।
blood-donation-750

रगत यस्तो तरल पदार्थ हो, जसले शरीरका कोशिकारुलाई आवश्यक पोषक तत्व तथा अक्सिजन पुर्‍याउने काम गर्छ । तर, जब रगत खराब हुन्छ वा रगतको कमी हुन्छ, शरीरमा रोगले जन्म लिन्छ । शरीर जीर्ण हुन्छ । रगतको कमीका कारण विश्वभर वर्षेनी लाखौंको ज्यान गइरहेको हुन्छ ।

सन् १९७० यता हरेक वर्ष जनवरी महिनालाई रक्तदाता महिनाका रुपमा मनाउने गरिएको छ । एक अनुसन्धानमा पाइएको छ कि रक्तदानका थुप्रै फाइदा हुन्छन् ।

यहाँ रक्तदानसँग जोडिएका केहि महत्वपूर्ण तथ्यहरु प्रस्तुत गरिएको छ ।

१. एक व्यक्तिको शरीरमा औसत १० युनिट अर्थात ५-६ लिटर रगत हुन्छ ।

२. रक्तदानमा केवल १ यूनिट रगत लिइन्छ ।

३. कहिले काहिँ केवल एउटा कार दुर्घटनामा १०० यूनिट रगतको आवश्यकता पर्छ ।

४. एक पटक रक्तदान गरेर हामीले ३ जना व्यक्तिहरुको जिन्दगी बचाउन सक्छौं ।

५. ओ नेगेटिभ ब्लड ग्रुपलाई यूनिभर्सल डोनर मानिन्छ । यसलाई कुनै पनि ब्लड ग्रुपको व्यक्तिलाई दिन सकिन्छ ।
६. आपतकालिन समयमा जब कुनै नवजात शिशु वा अन्य व्यक्तिलाई रगतको आवश्यकता हुन्छ तर, ब्लड ग्रुप थाहा हुँदैन भने उसलाई ओ नेगेटिभ ब्लड दिन सकिन्छ ।

७. ब्लड डोनेसनको प्रक्रिया निकै सरल हुन्छ । रक्तदातालाई कुनै समस्या हुँदैन ।

८. हामी १८ वर्षदेखि ६० वर्षको उमेरसम्म रक्तदान गर्न सक्छौ ।

९. रक्तदाताको तौल, मुटुको धड्कन, उच्च रक्तचाप, शरीरको तापक्रम आदि कुराहरु सामान्य पाइएपछि मात्रै डाक्टर वा ब्लड डोनेसन टीका सदस्यले रगत निकाल्छन् ।

१०. पुरुषले ३ महिना तथा महिलाले ४ महिनाको अन्तरालमा नियमित रक्तदान गर्न सक्छन् ।

११. सबैले रक्तदान गर्न सक्दैनन् । यदि तपाईं स्वस्थ हुनुहुन्छ, कुनै प्रकारको बिमारी छैन भने मात्रै तपाईंको रगत निकालिन्छ ।

१२. यदि रक्तदानपछि तपाईंलाई रिंगटा लाग्ने, पसीना आउने, वजन कम हुने वा अन्य कुनै समस्या लामो समयसम्म रह्या भने भविष्यमा रक्तदान नगर्नु राम्रो हुन्छ ।


ताजा अपडेटका लागि फेसबुकटुइटरमा जोडिनुहोस

contact for perofessional web development
Visit for more
GITABB

Advertisements
Posted in Health/wellness, Many More

अम्बाको पात १० रोगको रामबाण औषिधी: जानिराखौं

धेरैजसोलाई अम्बा एकदम मनपर्छ । अम्बाको जुस बनाई पनि पिउने गरिन्छ । तर के तपाइँलाई थाहा छ ? हामीले खाने अम्बाको पातले प्राकृतिक औषधिको रुपमा काम गर्दछ । यो पातले तौल घटाउनुका साथै तीव्रज्वरो , झाडापखाला ,आउँ जस्ता रोगहरुसँग लड्नको लागि मद्धत गर्दछ । यसैगरी निम्न १० रोगहरुको उपचारको लागि अम्बाको पातले औषधिको रुपमा काम गर्दछ ।

अम्बाको पातका फाइदाहरु यसप्रकारका छन्:

१) मधुमेह रोगको लागि लाभदायक: जापानको याकुल्टा सेन्ट्रल इन्ष्टिच्युटमा भएको एक अनुसन्धानबाट पत्ता लगाइएको छ की अम्बाको पातमा ग्लुकोज कम गर्ने क्षमता हुन्छ । यसले शरीरको माल्टोज र सुक्रोजको मात्रालाई घटाउँछ । १२ हप्तासम्म अम्बाको पातलाई पानीमा उमालेर पिउनुहोस् यसले शरीरको चीनीको मात्रालाई कम गराउँछ ।

२) कोलेस्ट्रोल कम गर्छ: ३ महिनासम्म अम्बाको पातको प्रयोगले राम्रो कोलेस्ट्रोलमा प्रभाव नगरिकनै नराम्रो कोलेस्ट्रोललाई हटाउन मद्धत गर्दछ । यसको साथै अम्बाको पातले कलेजोलाई पनि राम्रो प्रभाव पार्दछ ।
३) आउँ र झाडापखालको लागि: अम्बाको पातले आउँ र झाडापखालाको लागि प्राकृतिक औषधिको रुपमा काम गर्दछ । झाडापखालाको औषधिको लागि ३० ग्राम अम्बाको पातलाई एक लिटर पानीमा एक वा दुई मुठ्ठी चामलको पीठोसँग उमाल्नुुहोस् । यस मिश्रणलाई दिनमा दुईचोटि पिउनुहोस् । आउँको उपचारको लागि अम्बाको पातलाई २० मिनेटसम्म ९० डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा उमाल्नुहोस् । त्यसपछि पानीलाई छानेर पानी चिसो भएपछि पिउनुहोस् ।

४) पाचनप्रणालीलाई बलियो बनाउँछ: अम्बाको पातमा पेटको समस्या हटाउने गुण हुन्छ । यस्ले पेटको हानिकारक ब्याक्टेरियालाइ हटाउँछ । र आंद्रालाई सफा बनाई राख्न मद्धत गर्दछ । विषादि खाना , वान्ता हुने स्थितिमा पनि अम्बाको पात लाभदायक हुन्छ । पेट दुख्ने समस्यालाई हटाउनको लागि ८–१० वटा अम्बाको पातलाई १.५ लीटर पानीमा उमालेर पिउनाले आराम मिल्दछ ।

५) तौल घटाउन मद्धत गर्छ ः अम्बाको पातले कम्प्लेक्स स्टार्चलाई चीनीमा बदल्न दिदैंन । जस्को फलस्वरुप शरीरमा अनावश्यक क्यालोरी बन्न नदिई तौल घटाउन सहयोग गर्दछ ।

६) स्वासनलिसम्बन्धि उपचारमा लाभदायक ः अम्बाको पातले फोक्साको बाटो राम्रो बनाई खोकी कम गर्छ । र स्वासनलिसम्बन्धि समस्याबाट आराम दिलाउँछ ।

७) दाँतको र गिजाको लागि ः दाँत दुख्ने , गिजा सुनिने जस्ता अवस्थामा पनि अम्बाको पातको प्रयोग लाभदायक हुन्छ । अम्बाको पातमा सुनेको कम गर्ने गुण हुन्छ । अम्बाको पातबाट बनेको पेस्टले सधैं ब्रश गर्नाले दाँतलाई धेरै फाईदा पुर्याउँछ ।

८) तीब्र ज्वरोको लागि पनि लाभदायक ः अम्बाको पातमा ब्लड प्लेटलेट्स बढाउने शक्ति हुन्छ । जस्को कारणले गर्दा तीब्रज्वरोको लागि अम्बाको पात धेरै फाइदाजनक हुन्छ । तीब्रज्वरोको लागि अम्बाको ८–९ पातलाई ५ कप पानीमा राखेर उमाल्नुहोस् । पानी घटेर ३ कप बाँकी भएपछि निकाल्नुहोस् । र दिनमा ३ पटकसम्म रोगीलाई पिलाउनुहोस् ।

९) प्रोस्टेट क्यान्सरको लागि फाइदाजनक ः अम्बाको पातले प्रोस्टेट क्यान्सरलाई रोक्नको लागि मद्धत गर्दछ

१०) शुक्राणु निर्माण ः अम्बाको पातको प्रयोगले वीर्यमा शुक्राणुको निर्माण छिटो हुुन्छ ।

स्रोत: विगुलन्युज

 


ताजा अपडेटका लागि फेसबुकटुइटरमा जोडिनुहोस

contact for perofessional web development
Visit for more
GITABB

Posted in Health/wellness, Many More

अमलाको जुस सेवन गर्दा कल्पना समेत नगरेका फाइदा

benefits-of-amla-juice-for-skinअमलामा भिटामिन सी पर्याप्तमा मात्रामा हुन्छ । यसको प्रयोग तपाईलाई निकै लाभदायक हुन्छ । अमलामा सुन्तलामा भन्दा २० गुणा बढी भिटामिन सी पाइन्छ । यसमा फाइबर, प्रोटिनका साथै अन्य भिटामिनहरु पनि हुन्छ ।

आयुर्वेद विज्ञानका अनुसार अमलाको जुस पिउनाले उमेर बढाउँछ । यसको रसमा मह मिसाएर पिएमा अस्थमाको असर कम हुनेछ । यसले रगतमा शुद्दपना ल्याउँछ । हामी तपाईलाई अमलाको जुस सेवनको फाइदाबारे जानकारी दिन्छौं ।

१. अमलाको जुस सेवनले तपाईको मुटुलाई स्वस्थ बनाउँछ त्यसका साथै यसको प्रयोगले रक्तचापलाई समेत सन्तुलनमा राख्ने काम गर्छ ।
२. यसले तपाईको पाचन प्रणालीलाई तन्दुरुस्त बनाउँछ । यसले तपाईको बजन घटाउन पनि महत्वपुर्ण भूमिका खेल्दछ ।
३. अमलाको जुसमा मह मिसाएर पिएमा डण्डिफोर समेत न्यूनिकरण गर्दछ ।
४. दिनमा दुई पटक अमलाको जुसलाई केराको साथमा खाएमा महिनावारी गडबडीको समस्या कम गराउँदछ ।
५. अमलाको जुसलाई बेसार र महको साथ सेवन गरेमा मधुमेहको बिरामीलाई फाइदा पुग्छ ।

आफ्नै जानकारीको लागि बिगुलन्युजबाट साभार


ताजा अपडेटका लागि फेसबुकटुइटरमा जोडिनुहोस

contact for perofessional web development
Visit for more
GITABB

Posted in Health/wellness, Many More

‘हार्पिक’ हालेर अमिलो बनाइन्छ पानीपुरी, बेच्नेहरु भन्छन् “कागती र चुक हालेर बेच्दा घाटा हुन्छ”

harpik0

‘हार्पिक’ हालेर अमिलो बनाइन्छ पानीपुरी, बेच्नेहरु भन्छन् “कागती र चुक हालेर बेच्दा घाटा हुन्छ”

- डा. अरुणा उप्रेती

सिन्धुपाल्चोकका स्कुलहरूमा पुग्दा विद्यार्थीले मीठो मानेर चटपटे खाइरहेको देखेँ । विभिन्न स्कुलमा पुगेर म र मेरा केही साथीले स्वास्थ्य र पौष्टिक भोजन खानुपर्छ भनेर बतायौँ । खाजा खाने बेला स्कुलमा चटपटे बेच्ने महिलाले मीठो गरेर चटपटे बनाइन्, त्यसमा अमिलो भनेर चिनीजस्तो वस्तु हालिन् । मैले भनेँ, ‘चटपटेमा अमिलोको सट्टामा किन गुलियो हाल्नुभयो ? ‘होइन, यो त अमिलो हो, यसलाई चिनी अमिलो भनिन्छ, कागतीको अमिलो हाल्दा त एकदम महँगो हुन्छ । यही सस्तो पनि, बच्चालाई मनपर्ने अमिलो पनि’ भन्दै पोको पार्दै ती दिदीले वरिपरि उभिएर बसेकालाई चटपटे दिइन् । मसँगै काममा हिँडेकी उमाले भनिन्, ‘यो चिनी अमिलो त मैले घरमा पूजाका भाँडा, तामाका भाँडा माझ्न प्रयोग गर्छु । यसमा रहेको अमिलोपनले भाँडाको फोहोर सट्टै जान्छ ।’

‘यसरी भाँडा सफा गर्ने चिनी अमिलो बालबालिकाको पेटमा गएपछि यसले कति खराब होला । वास्तवमा यो त भाँडा मस्काउने अमिलो साबुन नै खाएको हो ।’ मैले त्यसरी चिनी अमिलोजस्तो विषालु रसायन नेपाली बालबालिकाले खालान् भनेर मैले कल्पना नै गरेकी थिइनँ । यो घटनाले मलाई केही महिनाअघि दिल्ली जाँदाको समाचार याद दिलायो । चनाचटपटे बेच्ने एक मानिसले फोहोर पानी हालेर बेचेको खबर पाएपछि केही सरकारी मानिस आएर चटपटेमा प्रयोग गरिने पानी कति शुद्घ छ भनेर जाँचेर हेर्दा उनीहरू छक्क परे । चटपटेमा हालिने पानीमा त शौचालय सफा गर्न प्रयोग गर्ने हारपिकमा प्रयोग गरिने रसायन भेटियो ।

कर्मचारीले त्यस मानिसलाई पानीमा किन हारपिकको रसायन देखियो भन्दा उसले भनेको कुरा सुनेर कर्मचारी स्तब्ध भए । ‘म त हारपिक हालेर नै पानीपुरी अमिलो बनाउँछु । कागती पानी वा चुक अमिलो हालेर पानी पुरी बेच्न थालियो भने नोक्सान भइहाल्छ नि ।’ ती पसलेलाई मिसावट गरेको हुनाले ६ महिनाको जेल सजाय दिइयो । उनी अहिले जेलबाट निस्केर पक्कै पनि फेरि पानीपुरी र चटपटे बेच्दै होलान् ।

Click here to learn more from my another Blog
jwla

हामीले सिन्धुपाल्चोकका छात्रछात्रालाई सोध्यौँ, ‘तिमीहरु कति चटपटे र पानीपुरी खान्छौ ?’ सबैले ‘मीठो मानेर प्रायः खाजा नै त्यही खान्छौँ’ भने । अनि हामीले एउटा फोहोर कचौरा ल्याएर, त्यो चिनी अमिलो हालेर कचौरा सफा गर्‍याै‌ भन्यौँ, ‘अहिले तिमीहरूले के देख्यौ ? सबैले भने, ‘तपाईंले चिनीजस्तो वस्तुले भाँडा सफा गरेको देख्यौँ ।’

यो वस्तु तिमीहरूले खायौ भने के हुन्छ भनी सोध्दा छात्रछात्राले एकै स्वरमा भने, ‘कहाँ यस्तो भाँडा सफा गर्ने वस्तु खानु नि । यसले त हाम्रो पेट खराब गरिहाल्छ नि । यो त साबुनजस्तो पो रहेछ ।’

 

‘तर तिमीहरूले त यो दिनै खान्छौ नि ?’

‘होइन, हामी त खाँदैनौँ, यस्तो विषजस्तो वस्तु,’ छात्रछात्राले ठूलो स्वरले भने । ‘तिमीहरूले खाने चनाचटपटेमा त यही हालिन्छ नि’ भनेर हामीले चना, केराउ, प्याज, भुजामा नुन हालेर उनीहरूलाई चाख्न दियौँ ।

‘मिठो छ तर अमिलो छैन’ भनेपछि हामीले विद्यार्थीलाई देखाएर चिनी अमिलो हाल्यौँ र केही विद्यार्थीलाई चाख्न दियौँ । उनीहरूले मीठो मानेर खाए र भने, ‘हो, अब त अमिलो र मीठो भएछ’ भने ।

‘हेर हामीले अमिलो भनेर हालेको यही चिनी अमिलो हो, जसले हामीले अघि फोहोर कचौरा सफा गरेका थियौँ,’ मैले भनेँ । छात्रछात्राहरू ‘लौन, यस्तो त हामीलाई थाहै थिएन’ भनेर कुरा गर्न थाले । अनि हामीले उनीहरूलाई कसरी पानी पुरीमा पनि यसैगरी चिनी अमिलो वा शौचालय सफा गर्ने रसायन हाल्छन् भनेर बतायौँ । त्यसैगरी विभिन्न प्याकेटमा आउने चाउचाउ, कुरकुरे आदि पनि यस्तै शरीरलाई हानि गर्ने रसायन हालेर बनाइएको हुन्छ भनेपछि सबैले जिब्रो टोके । ‘यस्तो खाएर पो त हाम्रो पेट कटक्क काट्दोरहेछ’ भनेर आपसमा कुरा गरे । स्कुलमा शिक्षकले पनि भने, ‘यस्तो खराब रसायन हालेर चनाचटपटे र पानीपुरी बनाउँदा रहेछन् भन्ने कुरा त हामीलाई थाहै थिएन । हामीले झन् चनाचटपटे त स्वस्थकर हुन्छ भनेर पो खान्थ्यौँ त ?’

शिक्षकको कुरा सुनेर हामीले भन्यौँ, ‘चना चटपटे घरमा सफा तरिकाले बनाउने र कागतीको अमिलो हाल्ने, चाउचाउ न हालेर खाने हो भने त स्वस्थकर नै हो । पानीपुरी सफा तरिकाले घरमा बनाएर खाने हो, अस्वस्थकर वस्तु होइन । चिनी अमिलो हालेको पानीपुरी पो विष भयो त । कतिचोटि शौचालयमा सफा गर्न हालिने रसायन पनि तपाईंहरूले खानुभयो होला नि ।’

शिक्षकले भने, ‘अब हामी यसमा विचार गर्छौं । अब त सरकारले पनि स्कुलमा चाउचाउ र अस्वस्थकर वस्तु ल्याउन निषेध गराउनु भनेर चिठी पठाएको छ ।’ मैले भनेँ, ‘सरकारले सबै स्कुलमा आएर हेर्न सक्दैन । तपाईंहरूले नै चाउचाउजस्ता वस्तु खान विद्यार्थीलाई निरुत्साहित गर्नुपर्छ ।’

‘के गर्ने, तपाईं यस्तो भन्नुहुन्छ ? मेरी श्रीमतीले बच्चालाई दिनदिनै खाजा बनाउन झ्याउ भो भनेर मलाई दुई कार्टुन चाउचाउ ल्याइदिनु भनेपछि मैले किनेर लगिदिए । तर चाउचाउ बाहिरी प्याकेटका वस्तु यति खराब हुन्छ भन्ने थाहा थिएन,’ एक शिक्षकले अँध्यारो मुख लगाए । ‘तपाईंले समय–समयमा आएर हाम्रो विद्यार्थीका आमाबुबा, हजुरआमालाई पनि यस्तै कुरा सुनाइदिन्स् न । तपाईंले भनेपछि विश्वास गर्छन् । हामीले भनेको त टेरपुच्छर नै लगाउँदैनन् ।

‘यसरी फोहोर भाँडा माझ्ने कुरा मिसाएको खानुहुँदैन भनेर व्यावहारिक रूपमा भाँडा पनि माझेर देखादिनुस् न । अनिविश्वास गरिहाल्छन नि,’ मैले भनेँ । सिन्धुपाल्चोकमै स्कुलमा अभिभावक समूहमा पनि स्वस्थ खानाबारे छलफल गर्दा केही आमाले भने, ‘हाम्रा बच्चाले त पानीपुरी, चटपटे र चाउचाउबाहेक अरु त खाजा नै नखाने भन्छन् । अनि, हामी के गरौँ त ?’

आमाहरूको कुरा सुनेर उनीहरूलाई पनि चिनी अमिलो हालेर भाँडा सफा गरेर देखाएँ । त्यही चिनीअमिलो चना चटपटेमा हालेर अमिलो चटपटे ख्वाउन पनि लगाइयो । यसरी हाकाहाकी चिनी अमिलोजस्तो विष तपाईंहरूले आफ्नो सन्तानलाई ख्वाउनुहुन्छ भने हामी त केही भन्न सक्दैनौँ । भोलि तपाईंका छोराछोरी कुपोषित भए, बिरामी भएर अस्पताल लैजानुप¥यो भने त दुःख पाउने तपाईंहरू नै हो । तपाईंहरू नै विचार गर्नुस् आफू र आफ्ना सन्तानलाई कस्तो भोजन ख्वाउने ?’ अनि केही आमाले प्रश्न गरे, ‘त्यसो भए बच्चालाई के खाजादिने त ?’

‘खाजा त जति पनि छ नि । भुटेको भात, उसिनेको आलु, चना–चिउरा, बदाम, रोटी, अन्डा, खिचडी । यस्ता वस्तु ख्वाउन तपाईंहरूले सन्तानलाई प्रेरित नगरेर चिनी अमिलो र हारपिकजस्तो चिज हालेको खाना ख्वाउनुहुन्छ भने आफ्ना सन्तानलाई बिरामी होस् भन्ने श्राप दिइरहनुभएको छ । के तपाईं आफ्ना सन्तानलाई श्राप दिन चाहनुहुन्छ कि स्वस्थ हुने वरदान ? आफैँ विचार गर्नुस् ।’ हाम्रो कुरा सुनेर आमाहरू चुप छन् ।

यो लेख पढ्ने अभिभावक आफ्ना छोराछोरीलाई खाजामा के दिनुहुन्छ ?

Posted in Health/wellness

‘होल बडी चेकअप’ र चलाइएको हौवा

-डा. समिर लामा

हिजोआज स्वास्थ्यको बजारमा ‘होल बडी चेकअप’को फेसन  खुब चलेको छ। यसलाई छोटकरीमा डब्लुबीसी पनि भन्दा रहेछन्। विभिन्न अस्पतालहरुले यसका विभिन्न प्याकेजहरु ल्याएर ग्राहकहरुलाई आफूतिर तान्ने होडबाजी नै चलेको छ। यसको आफ्नै फाइदाहरु पनि छन्। आफूलाई स्वस्थ ठान्ने व्यक्तिहरुले पनि यो जाँच गराउदा रोग पत्ता लागि बेलैमा उपचार शुरु गरेर जीवन नै बचेको घटनाहरु पनि छन्। जुन देख्दा सुन्दा सबैले यो गर्नैपर्ने जस्तो भान हुन्छ। आफूले वरपर जे देखियो, सुनियो, आफूलाई नि त्यही रोग लागे झैं लाग्नु सामान्य ह्युमन साइकोलोजी नै हो। फलाना त जन्डिस लागेर मर्‍याे भनेपछी सामान्य विरामी भए पनि अस्पताल पुगेर जन्डिस जाँच नगराई मनले मान्दैन। फलानाका टाउको दुख्यो–दुख्यो भन्थ्यो, पछी त ब्रेन ट्युमरले मरेछ भनेको सुन्दा आफ्नो टाउको दुखाइ नि कतै ब्रेन ट्युमर त हैन, एकपटक सिटी स्क्यान गर्न पाए ढुक्क भइन्थ्यो भन्ने कुरा मनमा खेलिरहन्छ। तर के यसरी डाक्टरको उचित सल्लाह विना आफ्नो डरले गरिने, प्याकेजको रुपमा गरिने जाँचहरुले वास्तवमै हित गरिरहेका हुन्छन् त?

‘होल बडी चेकअप’ गरेर बेलैमा रोग पत्ता लागेर यसको फाइदा लिएकाहरुका लागि त यो वरदान नै हुन्छ। तर ती कति छन्? कति जनाको होल बडी चेकअप गर्दा कति प्रतिशतमा रोग देखिएको हो? अर्थात जाँच गरिएको मध्ये कति प्रतिशतलाई यसले फाईदा पुर्‍याएको हो? यसको भने कतै हिसाब भएको पाइदैन। हुन त स्वास्थ्यको लागि के पैसाको हिसाब गर्ने भन्ने पनि होलान् तर स्वास्थ्य भनेर जथाभावी र अनावश्यक जाँचहरु गर्नु र जनतामा त्यसको गलत सन्देश दिएर त्यसबाट व्यापारिक फाईदा उठाउनु गलत हो।

यहाँ मैले नियमित स्वास्थ्य परिक्षणको विरोध गरेको छैन। स्वस्थ हुँदा नै नियमित रुपमा चिकित्सकलाई भेटेर शारिरिक परिक्षण गराउनु (जसमा ल्याब टेस्ट गर्नैपर्छ भन्ने हुन्न) तौल, उचाइ, पेटको गोलाई नाप्ने, बीएमआइ नाप्ने, स्वास्थ्य सम्बन्धी जानकारीहरु लिने र आवश्यक परेमा ल्याब टेस्टहरु गराउने प्रकृयाको म समर्थन गर्छु। तर यहाँ त विभिन्न रगत जाँचहरुलाई प्याकेजको रुपमा सुपथ मूल्यमा अफर दिएर उपभोक्तालाई दिग्भ्रमित गर्दै आकर्षित गरिदैछ, त्यसको मैले विरोध गरेको हुँ। हामी चिकित्सकसँग गरिने कन्सल्टेसन, शारिरिक जाँचलाई भन्दा मेसिनले गर्ने रगत, पिसाब, पेट, छाती र सम्पूर्ण शरीर जाँचलाई बढी महत्व दिइरहेका छौं, जुन गलत हो। यस्ता होल बडी चेकअपका प्याकेजहरुले समाजमा ठूलो समस्याको रुपमा रहेको मानसिक रोगहरुलाई पनि नजरअन्दाज गरेको छ। हामी रोग रगत, पिसाब, एक्सरे, सिटी स्क्यान, कागजी रिपोर्टमा खोज्दै गर्छौं, उपचार गोली, सूई, सलाइनमा खोज्दै गर्छौं, र चिकित्सकसँगको सल्लाह, परामर्श, रोग र स्वास्थ्य बारेको जानकारीलाई बिर्सदै गएका छौं।

‘होल बडी चेकअप’ गरेर बेलैमा रोग पत्ता लागेर यसको फाइदा लिएकाहरुका लागि त यो वरदान नै हुन्छ। तर ती कति छन्? कति जनाको होल बडी चेकअप गर्दा कति प्रतिशतमा रोग देखिएको हो? अर्थात जाँच गरिएको मध्ये कति प्रतिशतलाई यसले फाईदा पुर्‍याएको हो? यसको भने कतै हिसाब भएको पाइदैन। हुन त स्वास्थ्यको लागि के पैसाको हिसाब गर्ने भन्ने पनि होलान् तर स्वास्थ्य भनेर जथाभावी र अनावश्यक जाँचहरु गर्नु र जनतामा त्यसको गलत सन्देश दिएर त्यसबाट व्यापारिक फाईदा उठाउनु गलत हो।

उदाहरणको लागि बेसिक हेल्थ प्याकेजमा सीबीसी, क्रिएटिनिन, टिएसएच, बिलिरुबिनलाई पनि राखिएको रहेछ। यी जाँचहरुले के रोग पत्ता लगाउन खोज्या हुन्? विना कुनै स्वास्थ्य समस्याका सामान्य मान्छेमा सीबीसी जाँच हेरेर के रोग पत्ता लगाउन खोज्या हुन्? ब्लड क्यान्सर? कि रक्तअल्पता? कि कुनै संक्रमण? क्रिएटिनिनलाई सामान्यरुपमा म्रिगौलाको जाँचको रुपमा लिइन्छ, तर धेरै नन-मेडिकल मान्छेहरुलाई थाहा नहुनसक्छ, दूवै म्रिगौलाको काम ६० प्रतिशतसम्म बिग्रदा पनि क्रिएटिनिन भन्ने जाँच नर्मल आउनसक्छ। म्रिगौलाको अवस्था सहि भए नभएको थाहा पाउन यो जाँच फाइदाजनक छैन। बरु नेपाल सरकारको स्वास्थ्य मन्त्रालयले हेल्थ पोस्ट स्तरसम्म पुर्याएको नि:शुल्क पिसाब जाँचमा हेरिने एल्बुमिन र सुगरको डिपस्टिक टेस्टले राम्रो स्क्रिनिङ टेस्टको काम गर्छ। हिजोआज थाइरोइडको जाँच पनि अन्धाधुन्द हुने जाँचहरुमा प्रमुखरुपमा आउछ। सबै स्वस्थ मान्छेहरुलाई होल बडी चेकअप भन्दै महंगो थाइरोइडको जाँच गराइनु लुट नै हो। डाक्टरसँगको परामर्शमा थाइरोइड सम्बन्धी रोग हुने शंका लागेमा र केही निश्चित समूहमा स्क्रिनिङ टेस्टको रुपमा यो जाँच गर्न सकिन्छ।

स्वास्थ्यमा गरिने कुनै पनि जाँचले कसरी रिजल्ट दिन्छ? त्यो पोजिटिभ आउनुको मतलब के हो ? त्यसको मात्रा सामान्य भन्दा बढी देखिनुको मतलब के हो ? कुनै पनि जाँचको सामान्य मात्रा वा नर्मल लेभल भनेको के हो ? यी कुराहरु सामान्यतया मान्छेहरुले बुझेका हुँदैनन्। जस्तो खाली पेटको सुगर जाच्दा १२७ आयो भने सुगर भयो भने पूरै खाना बार्ने तर १२५ आयो भने मलाई सुगर छैन भने खुसी हुने जमात ठूलै छ, जुन गलत हो। जन्डिस २ पुग्दा नि ‘ओहो, मलाई जन्डिस भयो’ भनेर सबै खाना बार्ने अनि १२ पुग्ने बित्तिकै जाँडरक्सी शुरु गर्नेको भिड नि ठूलो छ। अर्को कुरा कुनै पनि टेस्ट सतप्रतिशत सहि हुँदैन। कुनै टेस्ट पोजिटिभ आउँदैमा त्यो व्यक्तीलाई उक्त रोग छ भन्ने १००% ग्यारेन्टी हुँदैन र टेस्ट नेगेटिभ आउँदैमा १०० प्रतिशत रोग छैन भन्ने पनि हुँदैन। त्यसैले मेडिसिनमा सधैं भनिन्छ, टेस्टको हैन विरामीको उपचार गर्नुपर्छ। उसको लक्षण, समस्या, अनी उपचार प्रकृयाले आउनसक्ने जटिलता सबैलाई तौलिएर मात्र उपचार अघी बढाउनुपर्छ।checkup

अर्को अचम्मको जाँच भनेको रगतमा हेरिने युरिक एसिड हो। नेपालीलाई जहाँ जे दुखे पनि युरिक एसीड हेर्नुपर्छ, डाक्टरहरुलाई नि सजिलो, युरिक एसिड हेरम भन्दियो। सुन्दा अचम्म लाग्ला मेडिसिनमा युरिक एसिड भन्ने रोग नै छैन। युरिक एसिडको मात्रा जोर्नीमा बढी भएर जोर्नी दुख्ने रोगलाई गाउट भनिन्छ, यसको डायग्नोसिस क्लिनिकल्ली अर्थात लक्षण र शारिरिक जाँचको आधारमा पनि गर्न सकिन्छ, कन्फर्म जाँचको लागि सुन्निएको जोर्नीबाट पानी (साइनोभियल फ्लुड) निकालेर जाच्नुपर्छ। रगतमा युरिक एसिडको मात्रा बढ्दैमा त्यसैले जोर्नी दुखेको भन्न मिल्दैन। यो कुरा आम मानिसलाई कसले भन्दियोस्, सबै जो रगत जाँच गराउदै युरिक एसिडको नाममा व्यापार गर्न व्यस्त छन्।

४० वर्ष कटेपछीको प्याकेजमा पीएसए प्रोस्टेटको क्यान्सरको जाँच पनि रहेछ। अझै पनि विश्वभरी नै पीएसएलाई प्रोस्टेट क्यान्सरको लागि प्रारम्भिक जाँच मान्ने कि नमान्ने भनेर बहस चलिरहेको बेलामा नेपालमा ४० कटेका सबैलाई होल बडी चेकअप भनेर ‘पीएसए’ टेस्ट राखिनुको अर्थ के हो? पीएसएको मात्रा धेरै आउँदैमा तपाईंलाई प्रोस्टेट क्यान्सर छ नै भन्ने पनि हुँदैन, उमेर बढ्दै गएपछी प्रोस्टेट बढ्दा पनि यसको लेभल बढ्न सक्छ र यो क्यान्सर पत्ता लागे पनि यसको उपचार गराएर फाईदा बढी हुन्छ कि बेफाईदा भन्ने पनि बहसको कुरा छ। यस्तो जाँचलाई ४० वर्ष माथिका सबैलाई भनेर राख्दा पोजिटिभ आएर उक्त व्यक्तीलाई पर्ने अनावश्यक आर्थिक, मानसिक, शारिरिक भारको जिम्मा कल्ले लिन्छ?

सुगर छ छैन भनेर थाहा पाउनको लागि खाली पेटमा गरिने सुगर जाँच (फास्टिङ सुगर) सस्तो र राम्रो जाँच हो। यती किफायती जाँच हुँदा हुँदै एचबीए ए वन सी, जुन राम्रो भए पनि तुलनात्मक रुपमा धेरै महंगो हुन्छ, लाई किन होलबडी चेकअप भनेर ४० कटेका सबैलाई भनेर राखियो? के ४० कटेकाले फास्टिङ सुगर मात्र हेरेर मधुमेह भए नभएको थाहा हुँदैन र?

जाँडरक्सी, चुरोट धेरै खाने, पेटको गोलाई बढी भएको, उचाइको अनुपातमा तौल बढी भएको, बीएमआइ बढी भएको व्यक्तीलाई रक्सी, चुरोट कम गर्नुस्, व्यायाम गर्नुस्, चिल्लो कम गर्नुस्, हरियो सागसब्जी बढी खानुस्, फलफूल खानुस् भन्नलाई महंगा लिभर फङ्सन टेस्ट (एलएफटी) र लिपिड प्रोफाइल टेस्ट (रगतमा बोसोको जाँच) गरिरहनुपर्दैन।

त्यसैले प्याकेजको रुपमा देखिदा आफ्नो स्वास्थ्यको लागि थोरै पैसामा धेरै जाँच गर्न पाइने जस्तो देखिए पनि यी प्याकेजहरुमा धेरै अनावश्यक र महंगा जाँचहरु सामान्य मान्छेले थाहा नपाउने गरेर घुसाइएका छन्, जुन जाँचहरु अन्तराष्ट्रियस्तरमा पनि स्वस्थ मान्छेका लागि गरिने प्रारम्भिक जाँच (स्क्रिनिङ टेस्ट) भनेर प्रमाणित भएका छैनन्। विना प्रमाण र विना फाईदाका यस्ता अनावश्यक जाँचहरु विशुद्दरुपमा व्यापारिक फाईदाका हिसाबले राखिएका हुन्।

अन्तमा ‘होल बडी चेकअप’का प्याकेजको नाममा पैसा र समय फाल्नु भन्दा नियमित चिकित्सकलाई गएर भेट्ने, शारिरिक परिक्षण गराउने र आवश्यक स्क्रिनिङ टेस्टहरु मात्र गराउनु फाईदाजनक हुन्छ। नियमित गराउनुपर्ने जाँचहरुमा प्रेसर नाप्ने, उचाइ, तौल नाप्ने, पेटको गोलाई नाप्ने, बीएमआइ नाप्ने, स्क्रिनिङ टेस्टहरुमा फास्टिङ सुगर टेस्ट, पिसाबमा प्रोटिन, सुगर हेर्ने, महिलाहरुले पाठेघरको मुखको क्यान्सरको लागि प्याप स्मियर टेस्ट गर्ने पर्छन्। यी बाहेक अरु डाक्टरसँगको सल्लाहमा आवश्यक जाँचहरु मात्रै गराउनु उपयुक्त हुन्छ।

डा लामा http://myhealthynepal.blogspot.com  मा नियमित लेख्छन् ।

Posted in Bacteriology, General Microbiology, Microbiology, Science/Nature

How to present multimedia class

This is a sample for Multimedia Presentation on Medical Microbiology.


A Multimedia Presentation  on  Shigella

Image result for microbiologist cartoon

By

Chakra Bhandari

Bikram Shrestha

www.chakrapanibhandari.com.np

chakra.jwala@gmail.com

Amrit Science College,

Department Of Microbiology  Tribhuvan University Nepal


Introduction:

Shigella is named after the Japanese microbiologist Kiyoshi Shiga who isolated the first member of the group in 1896 from epidemic dysentery in Japan which was then called Shigella shiga and is now called as S. dysenteriae.

Shigella is an Enterobacteriaceae

  • Gram-negative, Non-motile
  • Facultative anaerobes
  • Nonspore forming
  • Non-capsulated
  • Non-lactose fermenting except S. sonnei.
  • Catalase positive except S. dysenteriae type1 and Oxidase negative.

Deoxycholate citrate agar and xylose lysine deoxycholate agar is useful selective medium (Shigella do not have a black center in this medium as Salmonella).


Cultural characteristics

Temperature range for growth 10-40°C(Optimum temp 37 °C)

In Nutrient Agar (After overnight culture)

  • 2 mm in diameter, circular, convex, smooth and translucent.

In MacConkey  agar

  • Colorless Colony except for S. sonnei (Pink colony)

In Shigella-Salmonella agar

  • Colorless Colony

Viability:  Death point (56°C for 1 hour), 1% phenol for 30 min,

Viable in water for days and in ice for 1-6 months, In feces, it dies within few hour due to acidity produced by growth of coliform.


Biochemical reactions

  • Catalase positive except dysenteriae type 1.
  • Methyl red positive
  • VP negative
  • Urease negative
  • Citrate negative
  • Oxidase negative
  • No production of H2S
  • sonnei is a late lactose fermenter.

Image result for salmonella and shigella XLD


Classification: based on biochemical and antigenic characteristics.

  1. Subgroup A: S. dysenteriae: 15 serotypes:
  2. Subgroup B: S. flexneri: 8 serotypes.
  3. Subgroup C: S. boydii: 19 serotypes
  4. Subgroup D: S. sonnei: only one serotype

Taxonomy

Family Enterobacteriaceae

  1. Shigella dysenteriae: most serious form of bacillary dysentery (Shiga toxin)
  2. Shigella flexneri: shigellosis in underdeveloped countries
  3. Shigella sonnei: shigellosis in developed countries
  4. Shigella boydii: Less frequently isolated from dysentery patients.

Virulence factors:

  • Plasmid antigens: Effectors of plasmid transmit from the bacterial cytoplasm to epithelial cell cytoplasm of the colon.
  • Invasiveness: Virulent Shigella penetrate the mucosa and epithelial cells of the colon in an uneven manner. Intracellular multiplication leads to invasion of adjacent cells, inflammation, and cell death. Cell death is probably due to cytotoxic properties of shiga toxin that interfere with protein synthesis. The cellular death and resulting phagocytosis response by the host account for the bloody discharge of mucus and pus and shallow ulcers characteristic of the disease.
  • Other toxins: It has a Shiga toxin which may be neurotoxic, cytotoxic, and enterotoxin. The enterotoxin property is responsible for watery diarrhea. 

Clinical symptoms

Ranges from asymptomatic infection to severe bacillary dysentery

Two-stage disease: watery diarrhea changing to dysentery with frequent small stools with blood and mucus, tenesmus, cramps, fever

Early stage:

  • Watery diarrhea attributed to the enterotoxic activity of Shiga toxin
  • Fever attributed to neurotoxic activity of toxin

Process involves:

  • Ingestion
  • Non-invasive colonization and cell multiplication
  • Production of the enterotoxin by the pathogenic bacteria in the small intestine;

 Second stage:

  • Adherence to tissue invasion of large intestine
  • Typical symptoms of dysentery
  • Cytotoxic activity of Shiga toxin increases severity

Pathogenesis

  • Source: Man: Case or carrier.
  • Mode of spread: Contaminated  fingers, food, flies, fomites
  • Person to person transmission
  • Infective dose: 10-100 viable bacilli
  • Highest concentration in stool during early/acute infection 103 to 109 viable bacilli per gram of stool

Laboratory diagnosis

Sampling: fresh stool, mucus flakes, and rectal swabs

Selenite F broth(0.4%) is used as enrichment and transport media (for 9-12 hours)

Culture media: Non-Selective Bromocresol purple lactose agar, Low selective MacConkey agar, High selective Deoxycholate citrate agar and SS agar.


Reservoir: Man only

Transmission: Faeco-oral route

Distribution: Developing country: S. flexneri

Developed country; S. sonnei

Treatment and control:

Ciprofloxacin, Fluoroquinolone,  Azithromycin, Pivmecillinam, Ceftriaxone

  • Preventing infected individuals from handling food
  • Thoroughly washing hands after changing and disposing of an infant’s diaper
  • Disinfecting surfaces handled by infected individuals
  • Not allowing infected children to play in community swimming areas
  • If traveling, consuming boiled or filtered water, fruits peeled by self and hot meals
  • Proper storage of food

Visit: www.chakrapanibhandari.com.np

Leave your comment below or mail at chakra.jwala@gmail.com

Posted in Health/wellness, Many More

यी हुन् शरिरमा क्यान्सर रोग भए/नभएको पत्ता लगाउने ७ तरिका

-डा. बराल

बरिष्ठ क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा.राजेन्द्र प्रसाद बरालले नेपालमा ८० प्रतिशत क्यान्सरका बिरामी अन्तिम अवस्थामा मात्रै अस्पताल पुग्ने गरेको बताए ।
क्यान्सर अर्थात अर्बुद रोगबारे शनिबार लियो क्लब अफ काठमाडौं जोरपाटीद्वारा आयोजित सचेतनामुलक कार्यक्रमलाइ सम्वोधन गर्दै डा. बरालले क्यान्सर जटील प्रकृतीको रोग भएपनि समयमै उपचार हुन सके सजिलै निको पार्न सकिने जानकारी दिए ।

उनले नेपालमा पुरुषहरुमा सबै भन्दा बढी फोक्सोको क्यान्सर र महिलाहरुमा सबै भन्दा बढी पाठेघरको मुखको क्यान्सरका रोगीहरु भएको बताए  ।

सामान्यतया शरीरकाका विभिन्न अंगहरुमा कोषीकाको अनियन्त्रीतवृद्धी हुनुनै क्यान्सर हुनु हो । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार विश्वमा ८२ लाख व्यक्तीको मृत्यु क्यान्सर रोगबाट मृत्यु हुने गर्दछ भने २ लाख ७० हजार महिलाहरुको मृत्यु पाठेघरको मुखको क्यान्सरका कारणले हुने गर्दछ । क्यान्सर जुनसुकै उमेरका व्यक्तीमा जुनसुकै भागमा पनि  हुने गर्दछ । विश्वव्यापी रुपमा १३ प्रतिशत मृत्यु क्यान्सरका कारणले हुने गरेको पाइन्छ ।

डाक्टर बरालका अनुसार शरिरमा क्यान्सर रोग भए/नभएको यसरी पत्ता लगाउन सकिन्छ

१)निको नहुने खोकी लागेमा अथवा घोक्रो स्वर भएमा

२) छालामा भएको कोठीको रङ्ग र आकार परिवर्तन भएमा

३)शरीरको भाग अत्याधिक दुख्न थालेमा वा शरीरमा गिर्खा आएमा

४)उपचार गर्दा पनि शरिरमा लागेको घाउ निको नभएमा वा बल्झीएमा

५) शरिरबाट असाधारण रक्तस्राव वा पिप आएमा

६)दिशा वा पिशावमा गर्ने समयमा फरक आएमा वा गाह्रो भएमा अथाव दिशा पिशाब गर्दा रगत देखिएमा

७) विस्तारै शरिरको वजन घट्दै गएमा वा दुव्लाउदै गएमा

 

Source:karnalikhabar